สามี/ภรรยาอยู่ต่างประเทศ ฟ้องหย่าได้หรือไม่
ได้ครับ การที่คู่สมรสอยู่ต่างประเทศไม่ได้ตัดสิทธิในการฟ้องหย่า แต่จะมีรายละเอียดเพิ่มเติมที่ต้องพิจารณา ขึ้นอยู่กับว่าอีกฝ่ายเป็นคนไทยหรือชาวต่างชาติ
1. เขตอำนาจศาล — ฟ้องที่ไหนได้บ้าง
ตามหลักทั่วไป การฟ้องคดีแพ่งต้องยื่นต่อศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนา หรือศาลที่ มูลคดีเกิด (คือสถานที่ที่เคยอยู่กินกันฉันสามีภรรยาครั้งสุดท้าย) ดังนั้นแม้อีกฝ่ายจะย้ายไปอยู่ต่างประเทศแล้ว หากเคยมีภูมิลำเนาหรือเคยอยู่กินกันในไทย ก็ยังสามารถยื่นฟ้องต่อศาลเยาวชนและครอบครัวในไทยได้ โดยใช้สถานที่ที่มูลคดีเกิดเป็นหลัก
2. การส่งหมายศาลไปต่างประเทศ (จุดที่ใช้เวลานานที่สุด)
เมื่อฟ้องแล้ว ศาลต้องส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลยทราบ หากจำเลยอยู่ต่างประเทศ จะไม่สามารถส่งหมายแบบปกติได้ ต้องดำเนินการผ่าน:
กระทรวงการต่างประเทศ ส่งต่อไปยังสถานทูต/สถานกงสุลไทยในประเทศที่จำเลยอยู่ เพื่อให้ช่วยส่งหมายให้
หรือส่งผ่านกลไกความร่วมมือทางศาลระหว่างประเทศ (ถ้ามีสนธิสัญญาระหว่างไทยกับประเทศนั้น)
ขั้นตอนนี้มักใช้เวลาหลายเดือนถึงเป็นปี และต้อง แปลเอกสารคำฟ้องเป็นภาษาของประเทศนั้น ด้วย จึงเป็นเหตุผลที่คดีลักษณะนี้มักใช้เวลานานกว่าคดีทั่วไป
3. ถ้าอีกฝ่ายเป็น "ชาวต่างชาติ" มีเงื่อนไขเพิ่ม
หากคู่สมรสอีกฝ่ายเป็นชาวต่างชาติ (ไม่ใช่คนไทยที่ย้ายไปอยู่ต่างประเทศ) พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 กำหนดว่า ศาลไทยจะไม่พิพากษาให้หย่ากัน เว้นแต่กฎหมายสัญชาติของทั้งสามีและภริยาทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ Thanulaw
หมายความว่า ทนายความต้องนำสืบและอ้างอิงกฎหมายของประเทศที่คู่สมรสอีกฝ่ายถือสัญชาติด้วยว่าประเทศนั้นอนุญาตให้หย่าในกรณีเดียวกันหรือไม่ ถ้าไม่นำสืบ ศาลอาจต้องยกฟ้อง
4. ทางเลือกที่เร็วกว่า: หย่าโดยความยินยอม
ถ้าทั้งสองฝ่ายตกลงหย่ากันได้โดยไม่มีข้อพิพาท ไม่จำเป็นต้องฟ้องศาลเลย สามารถ จดทะเบียนหย่า ได้ผ่านช่องทางที่สะดวกกว่า เช่น:
คู่สมรสอีกฝ่ายเดินทางกลับมาจดทะเบียนหย่าที่สำนักงานเขต/อำเภอในไทย
ติดต่อ สถานทูตหรือสถานกงสุลไทย ในประเทศที่พำนักอยู่ เพื่อสอบถามว่าดำเนินการจดทะเบียนหย่าผ่านสถานทูตได้หรือไม่ (บางกรณีทำได้)
ทำหนังสือมอบอำนาจ (ต้องรับรองโดยสถานทูตไทยหรือโนตารีที่ถูกต้อง) ให้ตัวแทนไปดำเนินการแทนในบางขั้นตอน แต่การจดทะเบียนหย่าโดยความยินยอมมักต้องมีการยืนยันตัวตนของคู่สมรสทั้งสองฝ่ายอย่างเข้มงวด ควรตรวจสอบกับนายทะเบียนหรือทนายความก่อน
***เนื่องจากขั้นตอนส่งหมายข้ามประเทศและการนำสืบกฎหมายต่างประเทศมีความซับซ้อน แนะนำให้ปรึกษาทนายความที่มีประสบการณ์คดีครอบครัวระหว่างประเทศโดยเฉพาะ เพื่อประเมินเส้นทางที่เร็วและประหยัดที่สุดสำหรับกรณีของคุณ
บทความโดย สำนักกฎหมายนิติธรรมลือชาทนายความ (ศรีราชา) ทนายวิชาญศักดิ์ ก้องสนั่น
ให้คำปรึกษาด้านกฎหมายครอบครัว คดีหย่า ฟ้องหย่า ฟ้องชู้ อำนาจปกครองบุตร และค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร หากคุณกำลังเผชิญสถานการณ์นี้ ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินหลักฐานที่มีอยู่ และวางแผนการฟ้องคดีให้ทันภายในอายุความ