อายุความฟ้องชู้ มีกี่ปี นับจากวันไหน

อายุความฟ้องชู้ มีกี่ปี นับจากวันไหน

รายละเอียดเชิงลึกเกี่ยวกับ "อายุความการฟ้องชู้" ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) รวมถึงแนวคำพิพากษาศาลฎีกาและข้อควรระวังสำคัญในทางปฏิบัติ มีดังนี้ครับ

1. บทบัญญัติกฎหมายเรื่องอายุความฟ้องชู้

การฟ้องเรียกค่าทดแทนจากชู้ อาศัยอำนาจตาม ป.พ.พ. มาตรา 1523 โดยมีเงื่อนไขเรื่องอายุความตาม มาตรา 1529 ซึ่งวางหลักไว้ว่า:

“สิทธิฟ้องร้องโดยอาศัยเหตุตามมาตรา 1516 (1) (6) หรือมาตรา 1523 ให้มีอายุความ 1 ปี นับแต่วันที่สามีหรือภริยารู้หรือควรจะได้รู้ความจริง ซึ่งตนอาจอ้างเป็นเหตุฟ้องหย่าหรือเรียกค่าทดแทน”

2. หลักเกณฑ์การนับอายุความ 1 ปี (องค์ประกอบ "รู้ 2 อย่าง")

อายุความ 1 ปี จะ ยังไม่เริ่มนับ จนกว่าผู้เสียหายจะรับรู้ครบทั้ง 2 ประการ ดังนี้:

1. รู้เรื่องการกระทำชู้: รู้ข้อเท็จจริงว่าคู่สมรสมีการนอกใจ ล่วงเกิน หรือมีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกับบุคคลอื่น

2. รู้ตัวชู้: รู้ชื่อ-นามสกุล ที่อยู่ หรือตัวตนที่ชัดเจนของบุคคลที่เป็นชู้ พอที่จะระบุตัวเป็นจำเลยยื่นฟ้องต่อศาลได้

💡 ตัวอย่างการนับอายุความ:

• กรณี ก: นาย A รู้ว่าภริยานอกใจไปกับชายอื่นตั้งแต่เดือนมกราคม แต่ไม่รู้ว่าชายคนนั้นเป็นใคร เพิ่งมาสืบทราบชื่อ-นามสกุล และที่อยู่ของชู้ในเดือนมิถุนายน → อายุความ 1 ปี เริ่มนับตั้งแต่เดือนมิถุนายน (วันรู้ตัวชู้)

• กรณี ข: นาย A สงสัยมานาน แต่เพิ่งได้หลักฐานแชทและรูปถ่ายที่ยืนยันการเป็นชู้พร้อมระบุตัวตนชู้ได้ชัดเจนในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ → อายุความ 1 ปี เริ่มนับตั้งแต่วันที่ 10 กุมภาพันธ์

3. ประเด็น "การกระทำผิดต่อเนื่อง" (คดียังไม่ขาดอายุความ)

ในทางปฏิบัติ ศาลฎีกาวางแนวทางไว้ว่า หากชู้ยังคงมีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกับคู่สมรสอยู่อย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน จะถือว่าเป็นการละเมิดและกระทำผิดอย่างต่อเนื่องเรื่อยมา

• ผลในทางกฎหมาย: ตราบใดที่ชู้กับคู่สมรสยังไม่เลิกรากัน หรือยังคงแอบคบหา/แอบมีความสัมพันธ์กันอยู่ มูลคดีฟ้องชู้จะเกิดขึ้นใหม่เรื่อยๆ ทำให้คดียังไม่ขาดอายุความ แม้ผู้เสียหายจะรู้เรื่องมานานเกิน 1 ปีแล้วก็ตาม

4. อายุความปลายทาง (10 ปี)

นอกจากอายุความ 1 ปีนับแต่วันที่ "รู้เรื่องและรู้ตัวชู้" แล้ว ในทางแพ่งยังมีหลักเรื่องอายุความทั่วไปสำหรับการละเมิด:

• หากเหตุการณ์การเป็นชู้ สิ้นสุดลงแล้ว (เช่น เลิกรากันไปแล้ว) แม้ผู้เสียหายเพิ่งมารู้ทีหลัง แต่หากเหตุการณ์นั้นเกิดและจบลงนานเกิน 10 ปี นับแต่วันที่ชู้กระทำผิด สิทธิในการยื่นฟ้องจะหมดไปทันที

5. ข้อควรระวังสำคัญในทางปฏิบัติ (ที่อาจทำให้เสียสิทธิฟ้อง)

1. ภาระการพิสูจน์เรื่องวันนับอายุความ:

   • ในชั้นศาล ชู้ (จำเลย) มักจะต่อสู้ว่า "ผู้ฟ้องรู้เรื่องเกิน 1 ปีแล้ว คดีขาดอายุความ"

   • ฝ่ายโจทก์ (ผู้ฟ้อง) จึงมีหน้าที่นำสืบพยานหลักฐานให้ศาลเห็นว่า เพิ่งสืบทราบและรู้ตัวตนของชู้เมื่อใด (เช่น ใบเสร็จจ้างนักสืบ, วันที่ได้รับหลักฐานแชท/รูปถ่ายล่าสุด)

2. การให้อภัย / ยินยอม:

   • หากรู้เรื่องแล้ว แสดงกิริยาให้อภัยอย่างชัดเจน (เช่น ทำหนังสือสัญญาว่าจะไม่ยุ่งเกี่ยวกันอีก แล้วตกลงจบเรื่อง) อาจทำให้สิทธิการฟ้องระงับลงได้

3. การนับเวลาแบบวันชนวัน:

   • หากรู้เรื่องและรู้ตัวชู้วันที่ 15 ตุลาคม 2568 วันสุดท้ายในการยื่นฟ้องต่อศาลคือวันที่ 15 ตุลาคม 2569 หากยื่นวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จะถือว่าขาดอายุความทันที

บทความโดย สำนักกฎหมายนิติธรรมลือชาทนายความ (ศรีราชา) ทนายวิชาญศักดิ์ ก้องสนั่น
ให้คำปรึกษาด้านกฎหมายครอบครัว คดีหย่า ฟ้องหย่า ฟ้องชู้ อำนาจปกครองบุตร และค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร หากคุณกำลังเผชิญสถานการณ์นี้ ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินหลักฐานที่มีอยู่ และวางแผนการฟ้องคดีให้ทันภายในอายุความ