สัญญาจ้างทำของคืออะไร? (ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์)
สัญญาจ้างทำของ คือ สัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่ง (เรียกว่า "ผู้รับจ้าง") ตกลงจะทำการงานสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง (เรียกว่า "ผู้ว่าจ้าง") และผู้ว่าจ้างตกลงจะให้สินจ้างเพื่อผลสำเร็จแห่งการที่ทำนั้น
หัวใจสำคัญที่สุดของสัญญาประเภทนี้คือ "ผลสำเร็จของงาน" (แตกต่างจากสัญญาจ้างแรงงานที่มุ่งเน้นตัวลูกจ้างและการทำงานไปเรื่อย ๆ ตามคำสั่ง) หากงานไม่สำเร็จ ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิได้รับสินจ้าง
4 องค์ประกอบสำคัญในงานก่อสร้าง
สำหรับงานก่อสร้างบ้าน อาคาร หรือต่อเติม สัญญาจ้างทำของจะมีลักษณะพิเศษที่ต้องรัดกุมเป็นพิเศษ ดังนี้:
1. คู่สัญญา: ผู้ว่าจ้าง (เจ้าของบ้าน/เจ้าของโครงการ) และ ผู้รับจ้าง (ผู้รับเหมา/บริษัทรับสร้างบ้าน)
2. ผลสำเร็จของงาน: ต้องระบุขอบเขตงานให้ชัดเจน (Scope of Work) เช่น แบบแปลน (Blueprint), รายการวัสดุ (Bill of Quantities - BOQ), มาตรฐานงานก่อสร้าง และกำหนดเวลาส่งมอบงานที่แน่นอน
3. สินจ้าง (ค่าจ้าง): เงินค่าตอบแทนที่ตกลงกัน มักแบ่งจ่ายเป็นงวด ๆ ตามความคืบหน้าของงาน (Progress Payment) เพื่อป้องกันปัญหาทิ้งงาน
4. วัสดุก่อสร้าง: ในสัญญาต้องระบุให้ชัดเจนว่า ใครเป็นผู้จัดหาวัสดุ (หากผู้รับจ้างเป็นผู้จัดหา ถือว่าผู้รับจ้างจัดหาวัตถุดิบเอง ซึ่งมีผลทางกฎหมายเรื่องความเสี่ยงภัยก่อนส่งมอบ)
📌จุดเสี่ยงและข้อควรระวังในสัญญาก่อสร้าง (ที่พบบ่อย)
การทำสัญญาจ้างก่อสร้างมักมีข้อพิพาทเกิดขึ้นบ่อย หากไม่มีข้อสัญญาที่รัดกุม ควรระวังประเด็นสำคัญเหล่านี้:
การกำหนดงวดงานและการเบิกเงิน: ไม่ควรจ่ายเงินก้อนใหญ่ล่วงหน้า ควรผูกการจ่ายเงินกับผลงานจริงที่ตรวจรับแล้ว เช่น จ่ายเมื่อตอกเสาเข็มเสร็จ, เทคานชั้น 1 เสร็จ ฯลฯ
ค่าปรับกรณีส่งมอบงานล่าช้า (Liquidated Damages): ควรระบุอัตราค่าปรับรายวันชัดเจนหากผู้รับเหมาทำงานไม่ทันตามกำหนด เพื่อเป็นหลักประกันความเสียหาย
การตรวจรับงาน: ควรกำหนดขั้นตอนการตรวจรับในแต่ละงวดให้ชัดเจน มีลายลักษณ์อักษร เพื่อป้องกันปัญหาผู้รับเหมาอ้างว่าส่งมอบแล้วแต่เจ้าของบ้านยังไม่จ่ายเงิน
การเพิ่ม-ลดงาน (Variation Orders): หน้างานก่อสร้างมักมีการปรับเปลี่ยนแบบ ควรทำเป็นบันทึกข้อตกลงแนบท้ายและตกลงราคาค่าใช้จ่ายส่วนเพิ่มให้ชัดเจนก่อนลงมือทำทุกครั้ง
เรียบเรียงโดย ทนายวิชาญศักดิ์ ก้องสนั่น
สำนักกฎหมายนิติธรรมลือชาทนายความ ศรีราชา
**บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปทางกฎหมาย ไม่ใช่คำแนะนำสำหรับกรณีเฉพาะราย หากมีปัญหาจริง ควรปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจ