ผู้รับเหมาส่งงานล่าช้า เรียกค่าเสียหายได้ไหม?
งานล่าช้าแค่ไหนถึงเรียกว่า "ผิดสัญญา"?
งานล่าช้าในทางกฎหมายคือผู้รับเหมา ส่งมอบงานไม่เสร็จภายในกำหนดที่ตกลงกัน แต่ในทางปฏิบัติต้องดูประเด็นเหล่านี้ด้วย
กำหนดส่งมอบในสัญญา: ระบุเป็นวันที่แน่นอน หรือนับจากวันเริ่มงาน เช่น 180 วันนับจากวันส่งมอบพื้นที่
วันเริ่มนับเวลา: นับจากวันลงนาม วันได้รับเงินล่วงหน้า วันได้รับใบอนุญาต หรือวันส่งมอบพื้นที่ ถ้าสัญญาไม่ชัด มักเป็นต้นเหตุของข้อพิพาท
ความล่าช้าที่ผู้รับเหมาไม่ต้องรับผิด: เช่น ผู้ว่าจ้างส่งแบบหรือตัดสินใจช้า เปลี่ยนแปลงงานเพิ่ม ไม่จ่ายเงินงวดตรงเวลา หรือเหตุสุดวิสัย
ถ้างานล่าช้าเพราะผู้ว่าจ้างเองล่ะ?
กรณีนี้ต้องระมัดระวัง เพราะหากความล่าช้าเกิดจาก ผู้ว่าจ้างเป็นฝ่ายหนึ่งที่ทำให้งานไม่สามารถดำเนินการได้ตามกำหนด เช่น เปลี่ยนแบบหลายครั้ง ไม่ส่งมอบพื้นที่ ไม่จัดหาวัสดุตามที่ตกลง หรือไม่ชำระเงินงวดที่ถึงกำหนด ผู้รับเหมาอาจมีข้อต่อสู้เรื่องความล่าช้าได้ ดังนั้น ก่อนเรียกค่าเสียหายควรตรวจสอบว่า ใครเป็นฝ่ายทำให้งานล่าช้า และล่าช้าด้วยเหตุใด
เรียกค่าเสียหายจากงานล่าช้าได้ 2 ทาง
ทางที่ 1: ค่าปรับตามสัญญา (Liquidated Damages)
สัญญามักกำหนดค่าปรับเป็นรายวันหรือเปอร์เซ็นต์ของมูลค่างาน เช่น ร้อยละ ... ของค่าจ้างต่อวัน
ข้อดี
ไม่ต้องพิสูจน์จำนวนความเสียหายจริงอย่างละเอียด
คิดคำนวณง่าย ชัดเจน
ข้อควรระวัง
ค่าปรับที่สูงเกินส่วน ศาลมีอำนาจลดลงให้เหมาะสมได้ (ควรให้ทนายตรวจมาตราและหลักเกณฑ์ก่อนอ้างในบทความ)
ต้องสงวนสิทธิ์เรียกค่าปรับให้ทันเวลา โดยเฉพาะตอนรับมอบงาน เพราะถ้ารับงานโดยไม่ทักท้วง อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ
ทางที่ 2: ค่าเสียหายตามจริง
ใช้เมื่อสัญญาไม่ได้กำหนดค่าปรับไว้ หรือความเสียหายจริงสูงกว่ามาก (ถ้าสัญญาไม่ได้ห้ามไว้) ต้องพิสูจน์ได้ว่า
ผู้รับเหมาผิดสัญญา (ส่งงานช้า)
ผู้ว่าจ้างเสียหายจริง
ความเสียหายเกิดจากความล่าช้านั้นโดยตรง และอยู่ในวิสัยที่คาดหมายได้
ตัวอย่างค่าเสียหายที่เรียกได้ (ถ้ามีหลักฐาน)
ค่าเช่าที่พักระหว่างรอบ้านเสร็จ
ดอกเบี้ยเงินกู้ที่ต้องจ่ายเพิ่มเพราะเข้าอยู่ไม่ได้
ค่าขนย้ายหรือเก็บของซ้ำ
รายได้ที่ขาดไปในกรณีโครงการเชิงพาณิชย์ เช่น ร้านค้า อพาร์ตเมนต์ (ต้องพิสูจน์ให้ชัด)
หลักฐานที่ควรเก็บไว้
หากต้องการเรียกค่าเสียหายจากผู้รับเหมาส่งงานล่าช้า ควรเก็บหลักฐาน เช่น
สัญญาจ้างก่อสร้าง
กำหนดวันเริ่มงานและวันส่งมอบ
แบบแปลนและ BOQ
ภาพถ่ายความคืบหน้าของงาน
หลักฐานการส่งมอบงาน
หนังสือหรือข้อความทวงถามผู้รับเหมา
หลักฐานการขยายระยะเวลา หากมี
หลักฐานสาเหตุที่ทำให้งานล่าช้า
หลักฐานค่าใช้จ่ายหรือความเสียหายที่เกิดขึ้น
สรุป
ผู้รับเหมาส่งงานล่าช้า ผู้ว่าจ้างอาจเรียกค่าเสียหายได้ หากพิสูจน์ได้ว่าผู้รับเหมาผิดสัญญาและความล่าช้าทำให้เกิดความเสียหาย แต่ไม่ใช่ว่าล่าช้าทุกกรณีผู้รับเหมาจะต้องรับผิด เพราะต้องพิจารณาสัญญา สาเหตุของความล่าช้า การกระทำของผู้ว่าจ้าง และหลักฐานความเสียหายประกอบกัน
หากเป็นกรณี ผู้รับเหมาสร้างบ้านไม่เสร็จตามกำหนด งานล่าช้าหลายเดือน หรือผู้รับเหมาส่งมอบงานเกินกำหนด ควรตรวจสอบสัญญาและหลักฐานก่อนว่าจะใช้สิทธิเรียกค่าปรับ ค่าเสียหาย ลดสินจ้าง หรือบอกเลิกสัญญาได้หรือไม่
เรียบเรียงโดย ทนายวิชาญศักดิ์ ก้องสนั่น
สำนักกฎหมายนิติธรรมลือชาทนายความ ศรีราชา
**บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปทางกฎหมาย ไม่ใช่คำแนะนำสำหรับกรณีเฉพาะราย หากมีปัญหาจริง ควรปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจ
