เช็คเด้ง แจ้งความได้ภายในกี่วัน? รู้ก่อนเสียสิทธิ

เช็คเด้ง แจ้งความได้ภายในกี่วัน? รู้ก่อนเสียสิทธิ

เช็คเด้ง แจ้งความได้ภายในกี่วัน? เป็นคำถามสำคัญสำหรับผู้ที่ได้รับเช็คแล้วนำไปขึ้นเงินกับธนาคาร แต่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน เพราะหากต้องการดำเนินคดีอาญาตามกฎหมายเกี่ยวกับเช็ค ผู้เสียหายควรรีบตรวจสอบสิทธิและระยะเวลาในการร้องทุกข์ ไม่ควรปล่อยให้เวลาผ่านไปโดยไม่ดำเนินการ

เช็คเด้งต้องแจ้งความภายในกี่วัน?

ในกรณีความผิดตาม พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค ซึ่งเป็นความผิดต่อส่วนตัว ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือน นับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด มิฉะนั้นอาจทำให้คดีขาดอายุความร้องทุกข์ได้

ดังนั้น หากได้รับเช็คแล้วธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน และทราบว่าใครเป็นผู้สั่งจ่าย ควรรีบตรวจสอบและดำเนินการโดยเร็ว ไม่ควรรอจนใกล้ครบกำหนด 3 เดือน

3 เดือน นับจากวันไหน?

ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่เพียงว่า “เช็คเด้งวันไหน” แต่ต้องพิจารณาว่า ผู้เสียหายรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิดเมื่อใด

หลักทั่วไปของคดีความผิดต่อส่วนตัวคือ ต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด

ตัวอย่างเช่น

หากผู้รับเช็คนำเช็คไปเรียกเก็บเงิน แล้วทราบว่าธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน และทราบตัวผู้สั่งจ่ายแล้ว ผู้รับเช็คควรรีบตรวจสอบกำหนดเวลาการร้องทุกข์ทันที

ไม่ควรเข้าใจว่า “ยังมีเวลาอีก 3 เดือนนับจากวันที่ได้รับเช็ค” เพราะการนับระยะเวลาต้องพิจารณาข้อเท็จจริงว่าเมื่อใดผู้เสียหายรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด

เช็คเด้งแล้วไม่แจ้งความภายใน 3 เดือน จะเกิดอะไรขึ้น?

หากเป็นคดีความผิดต่อส่วนตัวและผู้เสียหายไม่ร้องทุกข์ภายในกำหนดเวลา กฎหมายอาจถือว่าคดีขาดอายุความร้องทุกข์ และไม่สามารถดำเนินคดีอาญาในความผิดนั้นได้

สำนักงานตำรวจแห่งชาติยกตัวอย่างคดีตาม พ.ร.บ.เช็คไว้โดยตรงว่า หากไม่ได้ร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด คดีอาจขาดอายุความ

ดังนั้น อย่ารอให้ลูกหนี้รับปากว่าจะหาเงินมาจ่าย จนเวลาล่วงเลยไป เพราะการเจรจาหนี้กับการรักษาสิทธิในการดำเนินคดีเป็นคนละเรื่องกัน

เช็คเด้ง ต้องเตรียมหลักฐานอะไรไปแจ้งความ?

ผู้รับเช็คควรเตรียมเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้อง เช่น

• เช็คฉบับจริง

• ใบคืนเช็คหรือเอกสารจากธนาคารที่แสดงการปฏิเสธการจ่ายเงิน

• บัตรประชาชนหรือเอกสารแสดงตัวตน

• หลักฐานเกี่ยวกับที่มาของหนี้

• สัญญาซื้อขายหรือสัญญากู้ยืม หากมี

• ใบส่งสินค้า ใบรับสินค้า หรือเอกสารทางธุรกิจที่เกี่ยวข้อง

• หลักฐานการสนทนากับผู้สั่งจ่าย

• หลักฐานการทวงถามหนี้

• เอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการออกเช็ค

การมีหลักฐานที่ครบถ้วนจะช่วยให้สามารถอธิบายที่มาของเช็คและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องกับคดีได้ชัดเจนขึ้น

เช็คเด้งทุกกรณีแจ้งความได้หรือไม่?

ไม่ควรสรุปว่า “เช็คเด้ง = มีความผิดอาญาทุกกรณี”

การดำเนินคดีต้องพิจารณาว่าข้อเท็จจริงเข้าองค์ประกอบความผิดตามกฎหมายหรือไม่ รวมถึงวัตถุประสงค์ในการออกเช็ค ที่มาของหนี้ พฤติการณ์ของผู้สั่งจ่าย และพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง

สำนักงานตำรวจแห่งชาติเองระบุว่า การดำเนินคดีเช็คต้องพิจารณาถึงองค์ประกอบความผิดและพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้องด้วย

ดังนั้น หากได้รับเช็คเด้งจำนวนเงินสูง หรือมีข้อเท็จจริงซับซ้อน ควรตรวจสอบเอกสารกับทนายความก่อนดำเนินการ

เช็คเด้ง สามารถเรียกเงินทางแพ่งได้หรือไม่?

นอกจากประเด็นความรับผิดตามกฎหมายเกี่ยวกับเช็คแล้ว ยังต้องพิจารณาด้วยว่า หนี้เดิมระหว่างคู่กรณีคืออะไร

เช่น หนี้จาก

• การกู้ยืมเงิน

• การซื้อขายสินค้า

• การรับเหมาก่อสร้าง

• การให้บริการ

• การชำระหนี้ตามสัญญา

• หนี้ทางธุรกิจประเภทอื่น

สิทธิในการเรียกร้องชำระหนี้ทางแพ่งจึงต้องพิจารณาจากนิติสัมพันธ์และเอกสารของแต่ละกรณี ไม่ควรเหมารวมกับกำหนดเวลา 3 เดือนของการร้องทุกข์ในคดีอาญาตาม พ.ร.บ.เช็ค

ลูกหนี้ขอผ่อนจ่ายหลังเช็คเด้ง ควรทำอย่างไร?

หากผู้สั่งจ่ายติดต่อกลับมาและขอผ่อนชำระ ผู้รับเช็คควรทำหลักฐานให้ชัดเจน เช่น

จำนวนหนี้เท่าใด → จะชำระวันไหน → ชำระกี่งวด → งวดละเท่าใด → หากผิดนัดจะดำเนินการอย่างไร

ที่สำคัญคือ ไม่ควรปล่อยให้การเจรจายืดเยื้อจนพ้นกำหนดเวลาที่กฎหมายกำหนดโดยไม่ได้ตรวจสอบสิทธิของตนเอง

บทความโดย สำนักกฎหมายนิติธรรมลือชาทนายความ (ศรีราชา) ทนายวิชาญศักดิ์ ก้องสนั่น
ให้คำปรึกษาและดำเนินคดีเกี่ยวกับคดีเช็ค คดีแพ่ง และคดีอาญา โดยพิจารณาข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเป็นรายกรณี หากไม่แน่ใจว่ากรณีของตนเข้าข่ายความผิดตาม พ.ร.บ.เช็คหรือไม่ ควรนำ เช็คฉบับจริง ใบคืนเช็ค และเอกสารเกี่ยวกับหนี้ ให้ทนายความตรวจสอบก่อนดำเนินการ