ถูกฟ้องคดีเช็ค ต้องทำอย่างไร? แนวทางเมื่อได้รับหมายศาล
ถูกฟ้องคดีเช็ค ต้องทำอย่างไร? เมื่อได้รับหมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง หลายคนอาจกังวลว่าจะต้องติดคุกหรือแพ้คดีทันที แต่ในความเป็นจริง การถูกฟ้องเป็นเพียงการเข้าสู่กระบวนการพิจารณาคดี ผู้ถูกฟ้องยังมีสิทธิชี้แจงข้อเท็จจริง นำพยานหลักฐานเข้าสู่คดี และใช้สิทธิต่อสู้คดีตามกฎหมาย
สิ่งสำคัญที่สุดคือ อย่าเพิกเฉยต่อหมายศาล และควรตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเช็คและหนี้ที่เป็นที่มาของเช็คโดยเร็ว
ถูกฟ้องคดีเช็ค ต้องทำอย่างไรเป็นอันดับแรก?
เมื่อได้รับหมายศาล สิ่งแรกที่ควรทำคืออ่านเอกสารทั้งหมดอย่างละเอียด โดยเฉพาะ
หมายเลขคดี
ชื่อโจทก์และจำเลย
จำนวนเงินที่ฟ้อง
เช็คฉบับที่ถูกนำมาฟ้อง
วันที่ออกเช็ค
วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน
ข้อกล่าวหาตามคำฟ้อง
วันและเวลาที่ศาลนัด
ไม่ควรปล่อยหมายศาลทิ้งไว้หรือรอจนใกล้วันนัด เพราะอาจทำให้ไม่มีเวลาเพียงพอในการเตรียมพยานหลักฐานและแนวทางต่อสู้คดี
ตรวจสอบก่อนว่าเช็คออกเพื่อชำระหนี้อะไร
ประเด็นสำคัญของคดีเช็คคือ ต้องตรวจสอบว่าเช็คถูกออกเพื่อวัตถุประสงค์ใด เช่น
ชำระเงินกู้
ชำระค่าสินค้า
ชำระค่าบริการ
ชำระค่ารับเหมาก่อสร้าง
ชำระหนี้ทางธุรกิจ
หรือออกไว้เป็นหลักประกัน
เอกสารที่เกี่ยวข้องกับหนี้จึงมีความสำคัญไม่แพ้ตัวเช็ค เช่น สัญญา ใบเสร็จ หลักฐานการโอนเงิน และข้อความสนทนาระหว่างคู่กรณี
เช็คเด้ง แต่เคยชำระเงินไปแล้ว ทำอย่างไร?
หากจำเลยเคยชำระเงินไปแล้วทั้งหมดหรือบางส่วน ต้องรวบรวมหลักฐานไว้ เช่น
สลิปโอนเงิน
รายการเดินบัญชี
ใบเสร็จรับเงิน
หนังสือรับสภาพหนี้
ข้อตกลงผ่อนชำระ
ข้อความที่เจ้าหนี้ยืนยันการรับเงิน
หลักฐานเหล่านี้สามารถใช้ตรวจสอบว่า จำนวนหนี้ที่โจทก์นำมาฟ้องตรงกับหนี้ที่มีอยู่จริงหรือไม่
เช็คประกันหนี้ ถูกฟ้องคดีเช็คต้องทำอย่างไร?
หากเช็คถูกออกไว้เพื่อเป็น หลักประกัน ต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงและข้อตกลงระหว่างคู่กรณีโดยละเอียด
ควรตรวจสอบว่า
เช็คถูกออกเมื่อใด
ออกเพื่อประกันภาระอะไร
มีสัญญาหรือข้อตกลงอย่างไร
หนี้ถึงกำหนดชำระหรือไม่
มีการผิดสัญญาหรือไม่
มีการนำเช็คไปเรียกเก็บเงินตามข้อตกลงหรือไม่
ประเด็นเหล่านี้อาจมีความสำคัญต่อการพิจารณาคดี จึงควรนำเอกสารทั้งหมดให้ทนายความตรวจสอบ
ถ้าจำนวนเงินในเช็คไม่ตรงกับหนี้จริง
หากพบว่าโจทก์เรียกร้องเงินมากกว่าจำนวนหนี้ที่มีอยู่จริง ต้องตรวจสอบที่มาของยอดเงินโดยละเอียด
ตัวอย่างเช่น มีหนี้จริง 300,000 บาท แต่ถูกนำเช็คจำนวน 500,000 บาทมาฟ้อง ผู้ถูกฟ้องควรตรวจสอบว่าเงินส่วนต่างเกิดจากอะไร มีเอกสารหรือข้อตกลงรองรับหรือไม่
อย่าปล่อยให้ตัวเลขในคำฟ้องกลายเป็นข้อเท็จจริงโดยที่ไม่ได้ตรวจสอบเอกสารต้นทาง
ถ้าลายมือชื่อในเช็คไม่ใช่ของเรา
หากถูกฟ้องโดยอ้างว่าเป็นผู้สั่งจ่าย แต่ลายมือชื่อในเช็คไม่ใช่ของตนเอง ควรแจ้งข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐานโดยเร็ว
ประเด็นดังกล่าวเป็นข้อเท็จจริงสำคัญที่ต้องพิสูจน์ด้วยพยานหลักฐานที่เหมาะสม
เช็คเด้ง ต้องติดคุกหรือไม่?
ไม่ใช่ว่าทุกกรณีจะต้องติดคุก
การที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คไม่ได้หมายความว่าผู้สั่งจ่ายมีความผิดอาญาโดยอัตโนมัติ ต้องพิจารณาว่าข้อเท็จจริงเข้าองค์ประกอบความผิดตามกฎหมายหรือไม่ รวมถึงพิจารณาวัตถุประสงค์ในการออกเช็คและมูลหนี้ที่เกี่ยวข้อง
ดังนั้น ผู้ที่ถูกฟ้องไม่ควรตัดสินใจยอมรับผิดหรือชำระเงินตามคำเรียกร้องทั้งหมดโดยไม่ตรวจสอบเอกสารก่อน
ถูกฟ้องคดีเช็ค ควรเตรียมเอกสารอะไร?
หากจะให้ทนายความตรวจสอบคดี ควรเตรียมเอกสารให้ครบที่สุด ได้แก่
หมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง
เช็คฉบับที่เป็นข้อพิพาท
ใบคืนเช็คหรือเอกสารจากธนาคาร
สัญญาที่เกี่ยวข้อง
หลักฐานการชำระเงิน
รายการเดินบัญชี
ข้อความสนทนา
หนังสือทวงถาม
หนังสือรับสภาพหนี้
เอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับมูลหนี้
ถูกฟ้องคดีเช็ค ยอมความได้หรือไม่?
ต้องพิจารณาจากลักษณะคดีและขั้นตอนที่คดีดำเนินอยู่ รวมถึงข้อตกลงระหว่างคู่กรณี
หากทั้งสองฝ่ายสามารถตกลงกันได้ ควรทำข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร และดำเนินการในคดีให้สอดคล้องกับข้อตกลงนั้น
หากไม่สามารถตกลงกันได้ ผู้ถูกฟ้องก็ยังมีสิทธิดำเนินการตามกระบวนการพิจารณาของศาลและนำพยานหลักฐานเข้าสู่คดี
สิ่งสำคัญที่สุดเมื่อถูกฟ้องคดีเช็ค
จำง่าย ๆ ว่า
“อย่าหนีหมายศาล – อย่าทิ้งเอกสาร – อย่ารีบยอมรับหนี้ – ตรวจสอบเช็ค – ตรวจสอบมูลหนี้ – เตรียมหลักฐาน”
เพราะคดีเช็คแต่ละคดีมีข้อเท็จจริงแตกต่างกัน การจะกำหนดแนวทางเจรจาหรือต่อสู้คดีจึงควรพิจารณาจากเอกสารและข้อเท็จจริงของคดีนั้นโดยเฉพาะ
สรุป
หาก ถูกฟ้องคดีเช็ค สิ่งแรกที่ควรทำคืออ่านหมายศาลและคำฟ้อง ตรวจสอบเช็คและมูลหนี้ รวบรวมหลักฐานการชำระเงินและเอกสารที่เกี่ยวข้อง จากนั้นควรรีบปรึกษาทนายความเพื่อประเมินข้อเท็จจริงและกำหนดแนวทางดำเนินคดี
การมีเช็คเด้งไม่ได้หมายความว่าผู้ถูกฟ้องจะแพ้คดีโดยอัตโนมัติ และการถูกฟ้องก็ไม่ได้หมายความว่าต้องรับผิดตามจำนวนเงินที่โจทก์เรียกร้องทุกกรณี ศาลจะพิจารณาจากข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานตามกระบวนการยุติธรรม
บทความโดย
ทนายวิชาญศักดิ์ ก้องสนั่น
สำนักกฎหมายนิติธรรมลือชาทนายความ (ศรีราชา)
ให้คำปรึกษาและดำเนินคดีเกี่ยวกับ คดีเช็ค คดีแพ่ง คดีอาญา และคดีเรียกชำระหนี้ โดยพิจารณาข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเป็นรายกรณี
Secondary Keywords: ถูกฟ้องคดีเช็ค, คดีเช็ค, เช็คเด้ง, เช็คประกันหนี้, สู้คดีเช็ค, หมายศาลคดีเช็ค, เช็คเด้งติดคุกไหม

