ก่อนเซ็นสัญญาเช่าซื้อรถ ต้องตรวจสอบอะไรบ้าง?

ก่อนเซ็นสัญญาเช่าซื้อรถ ต้องตรวจสอบอะไรบ้าง?

การเช่าซื้อรถยนต์เป็นภาระผูกพันทางกฎหมายที่ผู้เช่าซื้อต้องชำระเงินตามสัญญาเป็นงวด ๆ เป็นระยะเวลาหลายปี ดังนั้น ก่อนลงลายมือชื่อใน สัญญาเช่าซื้อรถยนต์ ไม่ควรพิจารณาเพียงว่า “ผ่อนเดือนละเท่าไร” แต่ควรตรวจสอบรายละเอียดของสัญญาและค่าใช้จ่ายทั้งหมดให้ชัดเจน

เพราะเมื่อเซ็นสัญญาแล้ว ผู้เช่าซื้อย่อมมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้ และหากผิดนัดในภายหลังอาจเกิดปัญหาเกี่ยวกับการบอกเลิกสัญญา การคืนรถ การขายทอดตลาด หรือการเรียกร้องหนี้ตามมาได้

1. ตรวจสอบราคารถยนต์และเงินดาวน์

ก่อนเซ็นสัญญา ควรตรวจสอบว่า

• ราคารถยนต์ที่ระบุในสัญญาตรงกับที่ตกลงกับผู้ขายหรือไม่

• เงินดาวน์จำนวนเท่าใด

• วันที่ชำระเงินดาวน์และหลักฐานการชำระเงิน

• มีค่าใช้จ่ายอื่นเพิ่มเติมจากเงินดาวน์หรือไม่

ควรตรวจสอบยอดเงินทุกตัวเลขให้ตรงกันก่อนลงลายมือชื่อ

2. ตรวจสอบจำนวนเงินที่ต้องผ่อนทั้งหมด

อย่าดูเฉพาะ “ค่างวดต่อเดือน” แต่ควรคำนวณว่าเมื่อผ่อนครบแล้วต้องจ่ายทั้งหมดเป็นจำนวนเท่าใด

ตัวอย่างเช่น

ค่างวดเดือนละ 12,000 บาท × 60 งวด = 720,000 บาท

แต่ในทางปฏิบัติอาจมีค่าใช้จ่ายหรือองค์ประกอบอื่นตามที่ระบุในสัญญา จึงควรตรวจสอบยอดรวมและรายละเอียดให้ครบถ้วน

3. ตรวจสอบอัตราดอกเบี้ยและวิธีคำนวณ

ควรอ่านรายละเอียดเกี่ยวกับอัตราดอกเบี้ยและวิธีคำนวณให้เข้าใจ โดยเฉพาะกรณีที่ต้องการ

• ปิดบัญชีก่อนกำหนด

• ชำระค่างวดล่วงหน้า

• ผิดนัดชำระค่างวด

• มีการคิดดอกเบี้ยหรือค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

หากไม่เข้าใจวิธีคำนวณ ควรสอบถามผู้ให้เช่าซื้อก่อนเซ็นสัญญา

4. ตรวจสอบจำนวนงวดและวันครบกำหนดชำระ

ควรตรวจสอบว่าในสัญญากำหนดให้ชำระกี่งวด และแต่ละงวดครบกำหนดวันใด

รวมถึงตรวจสอบช่องทางการชำระเงิน และเก็บหลักฐานการชำระเงินทุกครั้งไว้ด้วย

5. อ่านเงื่อนไขกรณีผิดนัดชำระค่างวด

ข้อนี้สำคัญมาก เพราะผู้เช่าซื้อควรรู้ตั้งแต่ก่อนเซ็นสัญญาว่า หากไม่สามารถชำระค่างวดได้ จะเกิดอะไรขึ้น

ควรตรวจสอบเรื่อง

• การผิดนัดชำระ

• ค่าธรรมเนียมหรือค่าใช้จ่ายกรณีผิดนัด

• เงื่อนไขการบอกเลิกสัญญา

• การติดตามรถคืน

• ความรับผิดหลังจากมีการคืนรถ

• การขายทอดตลาด

• ความรับผิดในหนี้หรือค่าเสียหายที่อาจเกิดขึ้นภายหลัง

อย่ารอให้เกิดปัญหาแล้วจึงเปิดอ่านสัญญา

6. ตรวจสอบเงื่อนไขการคืนรถ

หลายคนเข้าใจว่า

“ถ้าผ่อนไม่ไหว ก็เอารถไปคืนไฟแนนซ์ แล้วหนี้ก็จบ”

แต่ในทางกฎหมาย การคืนรถไม่ได้หมายความว่าภาระหนี้หรือความรับผิดจะสิ้นสุดลงในทุกกรณี

จึงควรอ่านเงื่อนไขในสัญญาเกี่ยวกับการคืนรถและความรับผิดที่อาจเกิดขึ้นหลังจากคืนรถให้ชัดเจน

7. ตรวจสอบเงื่อนไขการขายทอดตลาด

หากมีการเลิกสัญญาและนำรถไปขายทอดตลาด ควรทราบว่าการขายรถอาจมีผลต่อจำนวนหนี้หรือความรับผิดของผู้เช่าซื้ออย่างไร

ตัวอย่างเช่น หากมีการขายรถแล้วได้เงินไม่เพียงพอกับจำนวนเงินที่เกี่ยวข้องตามสัญญา อาจมีข้อพิพาทว่าผู้เช่าซื้อต้องรับผิดจำนวนเท่าใดหรือไม่

ประเด็นดังกล่าวจึงควรพิจารณาจาก สัญญา ข้อเท็จจริง และกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะนั้น

8. ตรวจสอบผู้ค้ำประกัน

หากมีบุคคลอื่นเข้ามาเป็นผู้ค้ำประกัน ควรอ่านเงื่อนไขของผู้ค้ำประกันโดยละเอียด เพราะผู้ค้ำประกันอาจมีความรับผิดตามขอบเขตและเงื่อนไขของกฎหมายและสัญญา

ผู้ที่จะเซ็นเป็นผู้ค้ำประกันจึงไม่ควรลงชื่อเพียงเพราะเป็นญาติหรือคนรู้จัก โดยไม่ได้อ่านเอกสารให้เข้าใจ

9. ตรวจสอบค่าใช้จ่ายอื่น ๆ

นอกจากเงินดาวน์และค่างวด ควรตรวจสอบว่ามีค่าใช้จ่ายอื่นหรือไม่ เช่น

• ค่าธรรมเนียมต่าง ๆ

• ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับทะเบียน

• ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับประกันภัย

• ค่าใช้จ่ายกรณีผิดนัด

• ค่าใช้จ่ายอื่นตามสัญญา

ควรขอรายละเอียดค่าใช้จ่ายทั้งหมดก่อนเซ็นสัญญา

10. ตรวจสอบข้อมูลรถยนต์ให้ตรงกับสัญญา

ไม่ควรตรวจสอบเฉพาะตัวเลขทางการเงิน แต่ควรตรวจสอบข้อมูลของรถด้วย เช่น

• ยี่ห้อ

• รุ่น

• ปีรถ

• สี

• เลขตัวถัง

• เลขเครื่องยนต์

• รายละเอียดอุปกรณ์ที่ติดมากับรถ

โดยเฉพาะรถยนต์มือสอง ควรตรวจสอบสภาพรถและเอกสารประกอบให้รอบคอบก่อนทำสัญญา

11. อย่าเซ็นเอกสารที่ยังกรอกข้อมูลไม่ครบ

ก่อนลงลายมือชื่อ ควรตรวจสอบว่าเอกสารทุกฉบับกรอกข้อมูลครบถ้วนแล้ว

ไม่ควรเซ็นเอกสารที่มีช่องว่างสำคัญ หรือเอกสารที่ยังไม่ได้ระบุจำนวนเงิน เงื่อนไข หรือรายละเอียดที่เกี่ยวข้องกับภาระของตน

12. ขอสำเนาสัญญาและเอกสารทั้งหมดเก็บไว้

หลังจากเซ็นสัญญาแล้ว ควรเก็บสำเนาเอกสารที่เกี่ยวข้องไว้ให้ครบ เช่น

• สัญญาเช่าซื้อ

• ตารางค่างวด

• ใบเสร็จหรือหลักฐานการชำระเงิน

• เอกสารเกี่ยวกับการประกันภัย

• เอกสารการรับรถ

• เอกสารเกี่ยวกับผู้ค้ำประกัน

• เอกสารหรือใบเสนอราคาที่เกี่ยวข้อง

เอกสารเหล่านี้มีความสำคัญอย่างมากหากในอนาคตเกิดข้อพิพาทกับผู้ให้เช่าซื้อ

เช็กลิสต์ก่อนเซ็นสัญญาเช่าซื้อรถ

ก่อนเซ็นสัญญา ควรถามตัวเองอย่างน้อย 8 ข้อว่า

☐ ราคารถตรงกับที่ตกลงหรือไม่
☐ เงินดาวน์เท่าไร
☐ ค่างวดเดือนละเท่าไร
☐ ต้องผ่อนกี่งวด
☐ ผ่อนทั้งหมดแล้วต้องจ่ายเท่าไร
☐ หากผิดนัดจะเกิดอะไรขึ้น
☐ หากคืนรถแล้วมีภาระอะไรตามมาหรือไม่
☐ ได้รับสำเนาสัญญาและเอกสารครบแล้วหรือไม่

หากตอบคำถามเหล่านี้ไม่ได้ ยังไม่ควรรีบเซ็นสัญญา

สรุป

การเช่าซื้อรถยนต์เป็นภาระผูกพันที่อาจอยู่กับผู้เช่าซื้อเป็นเวลาหลายปี ก่อนเซ็นสัญญาจึงควรตรวจสอบทั้ง ราคา ค่างวด ดอกเบี้ย จำนวนงวด ค่าใช้จ่าย เงื่อนไขผิดนัด การคืนรถ การบอกเลิกสัญญา และความรับผิดหลังจากรถถูกขายทอดตลาด

การอ่านสัญญาให้เข้าใจก่อนลงลายมือชื่อ ย่อมช่วยให้ผู้เช่าซื้อทราบถึงสิทธิและหน้าที่ของตน และสามารถวางแผนการชำระเงินได้อย่างรอบคอบมากขึ้น

หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ หรือได้รับหนังสือจากไฟแนนซ์ เช่น หนังสือทวงถาม หนังสือบอกเลิกสัญญา หรือหมายศาล ควรนำเอกสารมาตรวจสอบข้อเท็จจริงและเงื่อนไขในสัญญาก่อนดำเนินการต่อไป

บทความโดย ทนายวิชาญศักดิ์ ก้องสนั่น
สำนักกฎหมายนิติธรรมลือชาทนายความ ศรีราชา

หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทางกฎหมายเบื้องต้น การใช้สิทธิหรือการดำเนินคดีควรพิจารณาข้อเท็จจริง เอกสาร และกฎหมายที่เกี่ยวข้องเป็นรายกรณี