ไม่ยื่นคำให้การตามกำหนด ศาลจะตัดสินให้แพ้ทันทีหรือไม่?
ได้รับหมายศาลแล้วไม่ได้ยื่นคำให้การภายในกำหนด ศาลจะตัดสินให้แพ้ทันทีหรือไม่? เป็นคำถามที่หลายคนกังวลเมื่อได้รับหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องจากศาล
คำตอบคือ ไม่ใช่ว่าจำเลยจะต้องแพ้คดีทันทีเพียงเพราะไม่ยื่นคำให้การ แต่การไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนดอาจทำให้จำเลยตกเป็นผู้ “ขาดนัดยื่นคำให้การ” และเสียสิทธิในการต่อสู้คดีบางประการ
ขาดนัดยื่นคำให้การ คืออะไร?
เมื่อจำเลยได้รับหมายเรียกให้ยื่นคำให้การแล้ว แต่ไม่ยื่นคำให้การภายในระยะเวลาที่กฎหมายหรือศาลกำหนด จำเลยอาจตกเป็นผู้ขาดนัดยื่นคำให้การตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
การขาดนัดดังกล่าวมีผลต่อกระบวนพิจารณาคดี แต่ไม่ได้หมายความว่าศาลจะต้องพิพากษาให้โจทก์ชนะทุกกรณี
ไม่ยื่นคำให้การ ศาลตัดสินให้แพ้ทันทีหรือไม่?
ไม่จำเป็นต้องแพ้ทันที
แม้จำเลยจะขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลยังต้องพิจารณาคดีตามหลักเกณฑ์ของกฎหมาย และโจทก์ยังต้องพิสูจน์ข้อเท็จจริงในส่วนที่ตนมีภาระต้องพิสูจน์
ตัวอย่างเช่น หากโจทก์ฟ้องเรียกเงินจำนวนหนึ่ง โจทก์ยังต้องแสดงหลักฐานเกี่ยวกับมูลหนี้ การผิดสัญญา จำนวนหนี้ หรือความเสียหายตามที่กล่าวอ้าง ไม่ใช่ว่าศาลจะรับฟังข้อกล่าวอ้างของโจทก์ทุกเรื่องโดยอัตโนมัติเพียงเพราะจำเลยไม่ยื่นคำให้การ
ดังนั้น หลักสำคัญคือ “ขาดนัดยื่นคำให้การ ไม่เท่ากับแพ้คดีโดยอัตโนมัติ”
แต่จำเลยจะเสียโอกาสในการต่อสู้คดีตามปกติ และอาจมีข้อจำกัดในการนำเสนอข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน
หากรู้ตัวว่าขาดนัดแล้ว ยังแก้ไขได้หรือไม่?
ในบางกรณี จำเลยยังสามารถขออนุญาตศาลยื่นคำให้การได้
จำเลยควรดำเนินการโดยเร็ว และต้องแสดงเหตุผลต่อศาลว่าการขาดนัดเกิดจากเหตุอันสมควรหรือไม่ได้เกิดจากความจงใจ ทั้งนี้ การอนุญาตหรือไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์และดุลพินิจของศาลภายใต้กฎหมาย
หากปล่อยให้คดีดำเนินไปจนศาลมีคำพิพากษาแล้ว ช่องทางในการแก้ไขก็จะมีเงื่อนไขและระยะเวลาที่ต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด
หากศาลพิพากษาไปแล้ว จำเลยทำอย่างไร?
หากศาลมีคำพิพากษาโดยขาดนัดแล้ว จำเลยอาจมีสิทธิยื่น คำขอให้พิจารณาคดีใหม่ หากเข้าเงื่อนไขตามที่กฎหมายกำหนด
โดยทั่วไป จำเลยต้องแสดงทั้ง
เหตุที่ตนขาดนัด
เหตุผลว่าการขาดนัดไม่ได้เกิดจากความจงใจหรือมีเหตุอันสมควร
ข้อคัดค้านคำพิพากษา
ข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายที่หากได้ต่อสู้คดีแล้วอาจทำให้จำเลยมีโอกาสชนะคดี
จึงไม่ควรรอจนถึงขั้นมีคำพิพากษา หากทราบว่าตนไม่ได้ยื่นคำให้การตามกำหนด ควรรีบตรวจสอบสถานะคดีและปรึกษาทนายความทันที
ได้รับหมายศาลควรทำอย่างไร?
เมื่อได้รับหมายศาล ควรดำเนินการทันทีดังนี้
ตรวจสอบวันที่ได้รับหมายศาล
ตรวจสอบกำหนดเวลายื่นคำให้การ
อ่านคำฟ้องและเอกสารประกอบโดยละเอียด
รวบรวมเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้อง
ตรวจสอบว่าคดีอยู่ในขั้นตอนใด
ปรึกษาทนายความก่อนครบกำหนด
โดยเฉพาะผู้ที่คิดว่า “ยังไม่ถึงวันขึ้นศาล จึงยังไม่ต้องทำอะไร” ต้องระวัง เพราะ วันนัดศาลกับกำหนดยื่นคำให้การอาจเป็นคนละเรื่องกัน
สรุป
ไม่ยื่นคำให้การตามกำหนด ไม่ได้หมายความว่าศาลจะตัดสินให้จำเลยแพ้ทันที แต่จำเลยอาจตกเป็นผู้ขาดนัดยื่นคำให้การและเสียสิทธิในการต่อสู้คดีบางประการ
ขณะเดียวกัน โจทก์ก็ยังต้องพิสูจน์ข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานตามที่กฎหมายกำหนด ศาลไม่ได้พิพากษาให้โจทก์ชนะเพียงเพราะจำเลยไม่ยื่นคำให้การโดยอัตโนมัติ
หากได้รับหมายศาลแล้วไม่แน่ใจว่าต้องดำเนินการอย่างไร อย่ารอจนถึงวันนัดหรือจนศาลมีคำพิพากษา ควรตรวจสอบเอกสารและกำหนดเวลาทางคดีโดยเร็ว
บทความโดย ทนายวิชาญศักดิ์ ก้องสนั่น
สำนักกฎหมายนิติธรรมลือชาทนายความ ศรีราชา