อยู่ต่างประเทศ แต่มีคดีในไทย ต้องกลับไทยหรือไม่?

อยู่ต่างประเทศ แต่มีคดีในไทย ต้องกลับไทยหรือไม่?

หลายคนที่อาศัยหรือทำงานอยู่ต่างประเทศอาจมีความกังวลว่า หากมีคดีความเกิดขึ้นในประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็น โจทก์หรือจำเลย จะต้องเดินทางกลับประเทศไทยทุกครั้งหรือไม่

คำตอบคือ ไม่จำเป็นต้องกลับประเทศไทยทุกกรณี แต่จะต้องพิจารณาจากประเภทของคดี ขั้นตอนของคดี และการดำเนินกระบวนพิจารณาของศาลเป็นสำคัญ

1. หากอยู่ต่างประเทศและถูกฟ้องเป็นจำเลย

เมื่อทราบว่าตนเองถูกฟ้องคดีในประเทศไทย สิ่งสำคัญคือ อย่าปล่อยเรื่องไว้โดยไม่ตรวจสอบ

ควรตรวจสอบก่อนว่าเป็นคดีประเภทใด ศาลใดเป็นผู้รับคดี มีหมายศาลหรือเอกสารใดส่งมา และกำหนดวันหรือระยะเวลาในการดำเนินการอย่างไร

โดยเฉพาะคดีแพ่ง จำเลยควรให้ความสำคัญกับ กำหนดเวลายื่นคำให้การ เพราะการไม่ดำเนินการภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดอาจทำให้เสียสิทธิในการต่อสู้คดีบางประการ และอาจเข้าสู่กระบวนการพิจารณาคดีโดยขาดนัดได้

2. จำเลยอยู่ต่างประเทศ ต้องกลับไทยไปศาลหรือไม่?

ไม่สามารถตอบได้เหมือนกันทุกคดีว่า “ต้องกลับ” หรือ “ไม่ต้องกลับ”

ต้องพิจารณาเป็นรายกรณีว่า ศาลกำหนดให้จำเลยต้องดำเนินการด้วยตนเองหรือไม่ มีขั้นตอนใดที่สามารถให้ทนายความดำเนินการแทนได้ และคดีนั้นมีการนัดพิจารณาหรือสืบพยานในลักษณะใด

ดังนั้น หากได้รับหมายศาลในขณะที่อยู่ต่างประเทศ ควรนำเอกสารทั้งหมดให้ทนายความตรวจสอบตั้งแต่ต้น เพื่อวางแนวทางดำเนินคดีให้ถูกต้องและไม่พลาดกำหนดเวลา

3. แต่งตั้งทนายความในประเทศไทยให้ดำเนินคดีแทนได้หรือไม่?

ในคดีและขั้นตอนที่กฎหมายอนุญาต ผู้ที่อยู่ต่างประเทศสามารถดำเนินการแต่งตั้งทนายความในประเทศไทยเพื่อช่วยดำเนินคดีแทนได้

อย่างไรก็ตาม การมีทนายไม่ได้หมายความว่าทนายสามารถดำเนินการแทนได้ทุกขั้นตอนโดยอัตโนมัติ เพราะบางกระบวนการอาจมีข้อกำหนดเฉพาะเกี่ยวกับการปรากฏตัวของคู่ความ การให้ถ้อยคำ การสืบพยาน หรือการดำเนินกระบวนพิจารณาอื่น

จึงควรตรวจสอบกับทนายความตั้งแต่เริ่มต้นว่าคดีนั้นมีขั้นตอนใดที่เจ้าตัวต้องดำเนินการด้วยตนเอง

4. หากเป็นโจทก์และอยู่ต่างประเทศ ต้องกลับไทยหรือไม่?

กรณีผู้ที่อยู่ต่างประเทศต้องการฟ้องคดีในประเทศไทย ก็ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเดินทางกลับประเทศไทยทุกครั้ง

สามารถติดต่อทนายความในประเทศไทยเพื่อประเมินข้อเท็จจริง ตรวจเอกสารและหลักฐาน ตลอดจนพิจารณาเรื่องศาลที่มีเขตอำนาจและแนวทางในการฟ้องคดี

หากสามารถดำเนินการผ่านทนายความได้ ก็อาจช่วยลดความจำเป็นในการเดินทางกลับประเทศไทยในบางขั้นตอน

5. หากต้องทำหนังสือมอบอำนาจจากต่างประเทศ

กรณีต้องจัดทำหนังสือมอบอำนาจหรือเอกสารที่ทำขึ้นในต่างประเทศ ต้องตรวจสอบด้วยว่าเอกสารดังกล่าวต้องผ่านขั้นตอนรับรองเอกสารหรือดำเนินการอย่างไรจึงจะสามารถนำมาใช้ในประเทศไทยได้

รายละเอียดอาจแตกต่างกันตามประเทศที่ผู้มอบอำนาจพำนักอยู่ และลักษณะของเอกสาร

ดังนั้น ก่อนลงนามหรือจัดส่งเอกสาร ควรสอบถามทนายความในประเทศไทยถึงรูปแบบเอกสารที่ต้องใช้ เพื่อป้องกันปัญหาเอกสารไม่ครบหรือไม่สามารถนำมาใช้ในคดีได้

6. สิ่งที่ควรทำทันทีเมื่อทราบว่ามีคดีในประเทศไทย

หากอยู่ต่างประเทศและทราบว่าตนเองมีคดีในประเทศไทย ควรดำเนินการดังนี้

1. ตรวจสอบว่าคดีอยู่ที่ศาลใด
2. ตรวจสอบว่าเป็นคดีประเภทใด
3. ตรวจสอบหมายศาลและกำหนดเวลาต่าง ๆ
4. รวบรวมเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้อง
5. ติดต่อทนายความในประเทศไทยโดยเร็ว
6. แจ้งทนายว่าขณะนี้พำนักอยู่ต่างประเทศ
7. ตรวจสอบว่าขั้นตอนใดสามารถให้ทนายดำเนินการแทนได้
8. หากต้องทำหนังสือมอบอำนาจ ให้จัดทำตามรูปแบบที่สามารถใช้ในประเทศไทยได้

สรุป

อยู่ต่างประเทศ แต่มีคดีในไทย ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเดินทางกลับประเทศไทยทุกกรณี

แต่ก็ไม่ควรเพิกเฉยต่อหมายศาลหรือเอกสารทางคดี เพราะแต่ละคดีมีขั้นตอนและกำหนดเวลาที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะกรณีเป็นจำเลย ควรตรวจสอบหมายศาลและติดต่อทนายความโดยเร็ว เพื่อประเมินสิทธิ หน้าที่ และวิธีดำเนินคดีที่เหมาะสม

หากคุณ อยู่ต่างประเทศและถูกฟ้องคดีในประเทศไทย หรือ ต้องการฟ้องคดีในประเทศไทย ควรเตรียมหมายศาล เอกสาร และหลักฐานที่มีอยู่ให้ทนายความตรวจสอบก่อน เพื่อวางแนวทางดำเนินการตั้งแต่ต้น

บทความโดย ทนายวิชาญศักดิ์ ก้องสนั่น
สำนักกฎหมายนิติธรรมลือชาทนายความ ศรีราชา